De weg naar buiten

Wanneer bepaalde muziek zo kalmerend en een tikje verdovend werkt, alsof je ze inademt met elke ademhaling die je neemt, alsof je iedere noot absorbeert, alsof je thuis komt in de veilige, comfortable bel die ze je biedt, dan denk je dat je ze te lang hebt buitengesloten. Overvalt het jullie soms? Mij wel. Vooral wanneer het Alice in Chains betreft, de band van mijn leven. Bitterzoet. Ik voel me dan een beetje een junkie. Als ik kon tekenen, dan tekende ik het gevoel zo: iemand met headphones op, met zalige uitdrukking op het gezicht. Walkman in de hand, maar in plaats van naar de headphones te lopen, eindigt de kabel in een naald die in de arm steekt.

Ik realizeer me de dubbelzinnigheid van die situatie. Het voelt zalig, maar vergelijkingen met verslavingen voorspellen nooit veel goeds (en zijn misschien toch ook niet helemaal terecht). Toen ik iedereen wegduwde en niemand anders wou binnenlaten (een beetje zoals een junkie, naar ik aanneem – hoewel mijn probleem emotioneel van aard was), waren Alice in Chains mijn enige familie, mijn enige broers. Net als iemand die voor zijn verslaving kiest, was dat geen goede of gezonde keuze. Maar het was simpelweg de keuze die ik toen maakte. Uiteindelijk ben ik er heelhuids doorgekomen – ik heb het absolute geluk over vrienden en familie te beschikken die zich niet lieten of laten wegduwen. Hoewel ik nog steeds niet weet hoe ik er zou zijn doorgekomen zonder Alice in Chains – of beter: zonder muziek. Ik mag ze hier dan wel met een verslaving vergelijken – een duidelijkere ‘bad guy’ is er niet – de werkelijkheid is gecompliceerder dan dat. Ze waren de verslaving, het verdovende middel, maar niet het probleem. Ze waren een oplossing, een uitweg. Niet de beste, misschien zelfs stomweg een slechte, maar desondanks: een oplossing. Het zijden draadje waaraan je je uit alle macht vastgrijpt. Het laatste beetje valse hoop dat je in leven houdt. Dat klinkt allemaal misschien heel erg cliché, maar ik was ook de cliché tiener die vocht met donkere gedachten en een gevoel van onbegrepenheid. Het was bijna nooit licht in mijn hoofd (soms overvalt me dat nu nog) en de gedachte aan zelfmoord leek nooit veraf. Muziek zorgde er ten allen tijde voor dat zelfmoord de allerlaatste nooduitgang bleef, voor als werkelijk niets anders meer baten kon. Wanneer ik muziek beluisterde, overviel mij een gevoel van veiligheid. Morgen zou het beter gaan. Het was een soort van verdoving. Niet voor niets heb ik in mijn dagboeken vele malen naar ‘muziek beluisteren’ verwezen als ‘numbing the pain away’. Dat was wat ik wilde: helemaal niets meer voelen. Alles en iedereen moest wijken voor die allesverdovende roes – muziek – die hielp om niets te voelen. Tegelijkertijd weerhield die roes me er lange tijd van om drastischere en nog ongezondere dingen te doen – zoals krassen, bijvoorbeeld. Ik hoef daar geen tekeningetje bij te maken: gezond is anders.

Vele bands hebben die verdovende rol vertolkt, maar Alice in Chains is veruit de belangrijkste of meest blijvende geweest – waarom zij, daar heb ik geen antwoord op. Dat doet er ook niet toe: muzikale preferenties zijn vaker wel dan niet onverklaarbaar. Ze waren het zijden draadje, en het draadje heeft het niet begeven. Ze zijn mijn zwakke plek. Ze zijn de fakkel in (de herinnering aan) een donker bos waarin je compleet verloren bent gelopen, en dat is een pad waar ik niet altijd heen wil. En toch kan ik niet zonder. Een ongezonde, zelfs giftige substantie, tegelijkertijd zo zalig dat ik er niet van kan afblijven. Ja, dat betekent dat ik een dubbele relatie heb met de band waarvan ik beweer dat ze mijn meest favoriete groep ooit zijn. Maar niets is zwart of wit. Alles heeft verschillende kleurnuances, en zoals zo vaak is de gulden middenweg de beste. Af en toe Alice in Chains is niet giftig – maar teveel wel. Muziek is krachtig. Het kan de storm doen gaan liggen, je kalmeren, troosten en oppeppen. Maar als het een roes wordt, waar alles en iedereen voor moet wijken, is ook muziek bijlange niet zo positief meer. Het is een evenwichtsoefening. Ondanks alles was, is en blijft muziek het vangnet wanneer de lichtknop in mijn hoofd even zoek is. Het is alsof ik op de koorden van dat net niet zelden nog die evenwichtsoefening loop uit te voeren: zonder stok en op het dunste koord, lijkt wel. Wanneer het licht even uitgaat en ik mijn evenwicht verlies, stuitert het vangnet me in normale omstandigheden weer naar boven, waar ik jullie armen en handen vastgrijp en mezelf met jullie hulp op het droge trek. Maar af en toe val ik in het diepe, en raak ik verstrikt in mijn eigen vangnet. Het is dan dat muziek de roes, het verdovende middel wordt en dus deel van het probleem. Het is dan dat ik iedereen nog meer wegduw en erop moet vertrouwen dat jullie de muur die ik opbouw weer zullen slopen.

Ik heb de neiging om iedereen bij tijd en wijlen weg te duwen (nog) niet onder controle, dat weet ik. Wanneer het licht in mijn hoofd weer uit is en ik de weg niet meer vind in al die duisternis, dooft muziek nog steeds de pijn. Ik denk nog altijd dat ik nergens geraak zonder muziek, maar in werkelijkheid is muziek zonder vrienden en familie niet meer dan een verraderlijk net met te grote mazen waarin ik hopeloos verstrikt raak. De waarheid is: ik sta nergens zonder jullie. Lieve vrienden en familie, bij deze wil ik jullie bedanken om weerstand te bieden. Om de muur, zo nodig steen per steen, te blijven slopen, altijd opnieuw. Om jullie helpende handen te reiken wanneer ik dat misschien meer nodig heb dan ik zelf besef. Bedankt: om niet op te geven, om je niet zomaar te laten wegduwen wanneer ik niemand binnen laten wil. Geef me gerust een standje, zo af en toe.

Learning how to love me, pt. XXXVI

Learning how to love me, pt. XXXVI

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s